ट्रम्प प्रशासनले इरानसँग ३० अर्ब डलरको आणविक सम्झौता सम्भावनाबारे छलफल गरेको खुलासा

वासिङ्टन — पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानसँग सम्भावित ३० अर्ब डलरको नागरिक आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी सम्झौता गर्ने बारेमा हालै गोप्यरूपमा छलफल गरेको खुलासा भएको छ। योजनामा इरानले युरेनियम प्रशोधन रोकेबापत आर्थिक र प्राविधिक सहुलियत दिने प्रस्ताव गरिएको थियो।

तीनजना जानकार स्रोतहरूका अनुसार, प्रस्तावअनुसार इरानका जमिनवन्द भएका अर्बौं डलरका सम्पत्तिहरू फुकुवा गरिने र छिमेकी देशहरूबाट नागरिक आणविक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सहयोग उपलब्ध गराइने थियो। यसबाट इरानले करिब ३० अर्ब डलर बराबरको सहयोग प्राप्त गर्न सक्ने थियो।

यो सम्भावित सम्झौता ट्रम्पको अघिल्लो नीतिको ठुलो मोड हो। ट्रम्पले सन् २०१८ मा पूर्वराष्ट्रपति ओबामाको इरान आणविक सम्झौताबाट अमेरिका फिर्ता गराएका थिए, र त्यससम्बन्धी प्रतिबन्ध फुकुवा तथा सम्पत्ति फुकुवा गरिएको रकम “आतंकवादमा लगानी भएको नगद” भएको आरोप लगाउँदै सम्झौताको आलोचना गरेका थिए।

तर नयाँ छलफलले ट्रम्प प्रशासन अब पुनः आर्थिक सहुलियतको बाटो हेर्दैछ भन्ने संकेत गर्छ — यद्यपि यो सबै केवल प्रारम्भिक विचारमै सीमित रहेको स्रोतहरू बताउँछन्।

तर शुक्रबार राति ट्रम्पले Truth Social मा पोस्ट गर्दै उक्त योजना “नक्कली समाचारद्वारा फैलाइएको अर्को झुटो हल्ला” भएको दाबी गरे। उनले लेखे, “मैले यस्तो मूर्ख योजना कहिल्यै सुनेको छैन।”

त्यसअघि, उनले इरानी सर्वोच्च नेता आयतोल्ला खामेनेईले “इजरायलमाथिको युद्धमा विजय” भएको दाबी गरेपछि सम्भावित प्रतिबन्ध हटाउने प्रस्ताव खारेज गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

“खामेनेई किन यस्तो स्पष्ट झूट बोलिरहेका छन्? मैले इरानको शीघ्र पुनःस्थापनाको लागि प्रतिबन्ध हटाउने प्रयास गरिरहेको बेला, उनीबाट घृणा र रिसपूर्ण वक्तव्य आयो,” ट्रम्पले लेखे।

खामेनेईले बिहीबार इरानी टेलिभिजनमार्फत दिएको prerecorded सन्देशमा भनेका थिए, “इस्लामिक गणराज्य विजयी भयो र अमेरिकालाई जवाफस्वरूप हातको चट्कन दिएको छ।” उनले चेतावनी स्वरूप थपे, “यो कार्य भविष्यमा पनि दोहोरिन सक्छ।”

तर शुक्रबार नै ट्रम्पले पुनः इरान वार्ता गर्न चाहिरहेको दाबी गरे। “उनीहरू मलाई भेट्न चाहन्छन्, हामी चाँडै भेट्नेछौं,” ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग भने।

“हाम्रा प्रतिबन्धहरूले उनीहरू केहि गर्न सकिरहेका छैनन्। के तपाईंलाई लाग्दैन कि उनीहरू मसँग भेट्न चाहन्छन्? उनीहरू मूर्ख होइनन्।”

निष्कर्षमा, ट्रम्प प्रशासनले इरानसँग गोप्य रूपमा वार्ताको सम्भावना टटोलिरहेको देखिए पनि सार्वजनिक रूपले ट्रम्पले योजना अस्वीकार गर्दैछन्। यस्तो दोहोरो सन्देशले अमेरिकाको इरान नीति अझ अनिश्चित र राजनीतिक रूपमा विवादास्पद बन्ने संकेत देखिन्छ।