एलन मस्कको ‘अमेरिका पार्टी’ र ट्रम्पको राजनीतिक गठबन्धन टुक्रिने संकेत
न्युयोर्क- एलन मस्कले हालै ट्रम्पसँगको टुटफुटपछि नयाँ ‘अमेरिका पार्टी’ गठन गर्ने घोषणा गरेका छन्। ट्रम्पले पूर्वनिकट सहयोगी मस्कलाई “विचित्र र अनियन्त्रित” व्यक्ति भन्न थालेका छन्, तर मस्कको यस्तो कदमले अमेरिकी दुईदलीय प्रणालीमा गम्भीर प्रभाव पार्नसक्ने राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
राजनीतिक विज्ञ जोन केनेथ ह्वाइटका अनुसार, मस्कजस्ता धनाढ्य व्यक्ति असन्तुष्ट भएपछि पैसा फिर्ता मात्र होइन, पुरै पार्टी बनाइदिने स्थिति पनि आउन सक्छ। यो कदमले रिपब्लिकन उम्मेदवारहरूको पराजयमा असर पुर्याउन सक्छ।
मस्कले राष्ट्रिय ऋण (debt) विरुद्ध आफ्नो पार्टी बनाउने बताएका छन्। उनले ट्रम्पको “बिग ब्यूटिफुल बिल”ले हजारौं अर्ब घाटा थपेको भन्दै विरोध जनाएका थिए। ह्वाइटले यो परिघटना रोस पेरोटको १९९२ को स्वतन्त्र अभियानसँग तुलना गरे, जसले तत्कालीन दुबै पार्टीप्रति असन्तोषको लाभ उठाएको थियो।
तर इतिहासले देखाउँछ कि तेस्रो पार्टीहरू प्राय: क्षणिक प्रभावमा सीमित रहन्छन्। अमेरिकी चुनाव प्रणाली र कानुनी संरचनाहरूले मुख्य पार्टीहरूलाई मात्रै प्राथमिकता दिने भएकाले नयाँ पार्टीहरूलाई स्थापित गर्न गाह्रो हुन्छ।
ट्रम्प स्वयं पनि एक पपुलिस्ट आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेका छन्, तर अहिले त्यो आन्दोलन टुक्रिन थालेको छ। मस्क यसै अवसरमा रिपब्लिकनको केही मतदाता वर्ग आफ्नो पक्षमा तान्ने प्रयासमा छन्।
मस्कको रणनीति के हो भने उनले केही प्रमुख प्रतिस्पर्धात्मक क्षेत्रमा उम्मेदवार खडा गरेर पैसा बगाउनेछन्, जसले साना अन्तर भएका चुनावहरूमा निर्णायक भूमिका खेल्नसक्छ।
तर मस्कको अस्थिर र विवादास्पद व्यवहार, स्पष्ट विचारको कमी र शीर्षदेखि थालिएको प्रयास (bottom-up होइन) ले दीर्घकालीन सफलता पाउन गाह्रो बनाउँछ।
राजनीतिक विशेषज्ञहरू भन्छन्, यदि मस्कले कुनै जनप्रिय मुद्दा पहिचान गर्न सके (जस्तै: ऋण नियन्त्रण, बजेट पारदर्शिता), त्यो मुद्दा दुई मुख्य पार्टीहरूले नै आत्मसात गरेर मस्कको प्रभावलाई पन्छाउन सक्छन्—जसरी रोस पेरोटको “ब्यालेन्स बजेट” विचारलाई क्लिन्टनले अपनाएका थिए।
अन्ततः मस्कको प्रयास अमेरिकी राजनीतिमा एउटा ‘रमाइलो क्षण’ बन्न सक्छ—तर त्यसले ट्रम्पको गठबन्धनमा चिरा पार्न सक्ने खतरा भने पक्कै देखिन्छ।
