वासिङटन- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एक क्याबिनेट बैठकमा विभिन्न विषयमा झूटो वा भ्रमपूर्ण दावीहरू गरेका छन्। उनले आर्थिक, ऊर्जा, विदेश नीति र आप्रवासनजस्ता विषयमा बोलेका झूटा दावीहरूलाई तथ्य जाँचका आधारमा खण्डन गरिएको छ। संक्षेपमा हेौँ:
१. मुद्रास्फीति (Inflation):
ट्रम्पले “अहिले अमेरिका inflation-रहित छ” भने। तर मे २०२५ मा वार्षिक मुद्रास्फीति दर २.४% थियो। यो “शून्य” होइन।
२. सामाजिक सुरक्षामा कर (Social Security Tax):
उनले नयाँ नीति अन्तर्गत “सामाजिक सुरक्षा कर हटेको” दावी गरे। तर यो सत्य होइन। केही वृद्ध नागरिकलाई अस्थायी कर कटौती दिइए पनि कर हटाइएको छैन।
३. ट्यारिफ सम्झौता (Tariff Letters):
ट्रम्पले विभिन्न देशका नेतालाई पठाएको ट्यारिफ पत्रलाई “सम्झौता” भने। यस्ता पत्रहरू एकपक्षीय घोषणा मात्र हुन्, कानुनी सम्झौता होइन।
४. ट्यारिफ को तर्फबाट तिर्ने?:
उनले विदेशी देशहरूले ट्यारिफ तिर्छन् भने। साँचोमा, अमेरिकन आयातकर्ताहरूले ट्यारिफ तिर्छन्, विदेशी देशहरूले होइन।
५. ट्यारिफ युगमा सबैभन्दा धनी?:
ट्रम्पले १८७०–१९१३ बीच अमेरिका सबैभन्दा “धनी” थियो भने। तर तथ्य अनुसार, हाल अमेरिकाको प्रतिव्यक्ति GDP त्यस समयभन्दा धेरै गुणा माथि छ।
६. चीन र पवन ऊर्जाः
उनले भने “चीनमा धेरै कम पवन ऊर्जाको प्रयोग हुन्छ।” यो गलत हो। चीन विश्वकै अग्रणी पवन ऊर्जाको उत्पादक र उपभोक्ता हो।
७. क्यालिफोर्नियामा ब्ल्याकआउट?:
ट्रम्पले “क्यालिफोर्नियामा हरेक हप्ता ब्ल्याकआउट हुन्छ” भने। राज्यका अनुसार, २०२० यताको कुनै नियमित ब्ल्याकआउट भएको छैन।
८. युक्रेनलाई सहायता:
ट्रम्पले अमेरिका युक्रेनलाई \$३०० अर्ब, यूरोपले \$१०० अर्ब दिएको भने। तर जर्मन संस्था कियेल इन्स्टिच्युट अनुसार, यूरोपले \$२९८ अर्ब, अमेरिकाले \$१३९ अर्ब मात्र प्रतिबद्ध गरेका छन्।
९. दक्षिण कोरियाको सैन्य साझेदारी:
उनले भने बाइडनले दक्षिण कोरियाबाट सैन्य खर्च उठाउन छोडिदिए। तर वास्तवमा बाइडन प्रशासनले दुईपटक सम्झौता गर्दै दक्षिण कोरियाबाट बढी रकम लिएको छ।
१०. दक्षिण कोरियामा अमेरिकी सेना:
उनले “४५,००० सैनिक छन्” भने। तर रक्षा मन्त्रालय अनुसार, मार्च २०२५ मा मात्र २६,२०६ अमेरिकी सैनिक दक्षिण कोरियामा छन्।
११. मानसिक रोगी आप्रवासी?:
ट्रम्पले भनिरहेका छन्, “विदेशी देशहरूले आफ्ना मानसिक रोगीहरू अमेरिका पठाएका छन्।” यो दावीको पुष्टि स्वयं ट्रम्पको अभियान टोलीले पनि गर्न सकेको छैन।
ट्रम्पका यस्ता अनेक दावीहरू तथ्य र आँकडासँग मेल खाँदैनन्। उनका वक्तव्यहरू चुनावी प्रचारमा प्रभाव पार्नका लागि प्रायः अतिशयोक्ति र गलत सूचनामा आधारित देखिन्छन्।