टोकियो — जापानका प्रधानमन्त्री शिगेरु इसिबाले आइतबार सम्पन्न संसदको माथिल्लो सदनको चुनावमा सत्तारूढ गठबन्धनले बहुमत गुमाए पनि आफू पदबाट नहट्ने स्पष्ट संकेत दिएका छन्।
इसिबाले राजधानी टोकियोस्थित लिबरल डेमोक्र्याटिक पार्टी (LDP) को मुख्यालयमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै, “मैले पद छोड्ने विचार गरेको छैन,” भनेका थिए। उनले थपे, “हामी हाल संयुक्त राज्य अमेरिका (अमेरिका) सँग अत्यन्त संवेदनशील भन्सार वार्तामा संलग्न छौं, जसलाई विफल पार्न पाइँदैन।”
जापानका मतदाताले आइतबार संसदको माथिल्लो सदन (उप सदन) का लागि मतदान गरेका थिए। चुनावको नतिजाले सिधै सरकार परिवर्तन नगरे पनि यसले प्रधानमन्त्री इसिबामाथि थप राजनीतिक दबाब सिर्जना गरेको छ।
गत अक्टोबरमा तल्लो सदनमा समेत बहुमत गुमाइसकेका इसिबा नेतृत्वको सरकार अहिले अविश्वास प्रस्तावको सामना गर्न सक्ने जोखिममा छ। LDP र उसको गठबन्धन साझेदार कोमेइतोले माथिल्लो सदनमा बहुमत कायम राख्न ५० सिट आवश्यक थियो, तर सार्वजनिक प्रसारक NHK को एक्जिट पोलअनुसार उनीहरूले ३२ देखि ५१ सिटसम्म मात्रै जित्ने अनुमान गरिएको छ। अन्य टेलिभिजन च्यानलहरूले पनि गठबन्धनलाई ४१–४३ सिटबीच रहने प्रक्षेपण गरेका छन्।
यदि गठबन्धनको जित ४६ सिटभन्दा कममा सीमित रह्यो भने, सन् १९९९ मा गठबन्धन बनेयता यो सबैभन्दा कमजोर प्रदर्शन हुने बताइएको छ।
मतदाताहरूको असन्तुष्टि मुख्यतः बढ्दो उपभोग्य वस्तुको मूल्य, विशेषतः चामलको मूल्यवृद्धि, र LDP ले कर घटाउन अस्वीकार गर्नु प्रमुख कारण रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
“सर्वेक्षणहरूमा देखिएको छ कि अधिकांश नागरिकहरूले मूल्यवृद्धिको सामना गर्न उपभोग कर घटाउनु पर्ने माग गरेका छन्,” युरेसिया ग्रुपका निर्देशक डेविड बोलिङले बताए। “तर सत्तारूढ पार्टीले यो प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आएको छ, जुन विपक्षी दलहरूले कडा रूपमा प्रयोग गरेका छन्।”
विपक्षीहरूले कर घटाउने र आप्रवासन कडाइ गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै मतदाता खिच्न सफल भएको देखिएको छ।
जापानले आगामी अगस्ट १ भित्र अमेरिकासँग व्यापार सम्झौता नगरेमा, अमेरिकी बजारमा आफ्नो प्रमुख निर्यात सामग्रीहरूमा कडा भन्सार महसुल भोग्नुपर्नेछ। इसिबाले यिनै वार्तालाई संवेदनशील मानेर आफू पदमा कायम रहन जरुरी रहेको बताए।
यस चुनावमा राष्ट्रवादी सान्सेइतो पार्टी ठूलो विजेता देखिएको छ, जसले अघिल्लो कार्यकालमा केवल १ सिट जितेको भए पनि यसपटक १० देखि १५ सिटसम्म जित्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।
“म स्नातकोत्तर पढ्दैछु, तर वरिपरि जापानीहरू छैनन् — सबै विदेशी छन्,” सान्सेइतो समर्थक २५ वर्षीय यु नागाइले मतदानपछि भने। “सरकारले विदेशीहरूमा खर्च गरिरहेको देख्दा मलाई लाग्छ, हामी जापानी नागरिकको सम्मान कम भइरहेको छ।”
चुनावको नतिजाले प्रधानमन्त्री इसिबामाथि आन्तरिक र बाह्य दुवै दबाब बढाएको छ। पार्टीभित्रैबाट नेतृत्व परिवर्तनको आवाज उठ्ने संभावना पनि बलियो बन्दै गएको छ। यद्यपि, इसिबाले ट्रम्प प्रशासनसँगको व्यापार वार्तालाई कारण देखाउँदै पदमा निरन्तरता दिने स्पष्ट संकेत दिएका छन्।