कामचाट्का भूकम्प र सुनामी: अमेरिकामा सानो प्रभाव, तर चेतावनी आवश्यक
न्युयोर्क- रुसको कामचाट्का प्रायद्वीप नजिक गएको ८.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पपछि अमेरिकी तटहरू — हवाई, क्यालिफोर्निया र वासिङ्टन राज्य —मा सुनामीको चेतावनी जारी गरिएको थियो। समुद्रमा तीव्र गतिमा फैलिएको लहरले व्यापक क्षति पुर्याउने अनुमान गरिए पनि, जब यो अमेरिकी तटमा पुग्यो, अपेक्षाकृत कमजोर देखियो। यसले जनधनको क्षति नगरे पनि विशेषज्ञहरूले यसलाई चेतावनी प्रणालीको सफल प्रयोगका रूपमा लिएका छन्।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार, यस्तो ठूलो भूकम्पपछि आउने सुनामी सधैं विनाशकारी नहुन सक्छ। तर त्यसले जोखिम कम गर्थ्यो भन्ने होइन। “सुनामीको चेतावनी सुन्नासाथ धेरै मानिसलाई हलिउड फिल्मको ठुलो लहर सम्झना आउँछ, र जब ३ फिटको लहर आउँछ, उनीहरू ‘यत्ति हो?’ भन्ने प्रतिक्रिया दिन्छन्,” वाशिङ्टन विश्वविद्यालयका भूकम्पविद् प्रो. ह्यारोल्ड टोबिनले भने। “तर यो चेतावनी काम गरेको हो, र त्यति नै पर्याप्त थियो।”
यो भूकम्प सुरुमा ८.० म्याग्निच्युडको रूपमा रिपोर्ट गरिएको थियो, तर विस्तारमा विश्लेषण गर्दा यसको शक्ति ८.८ म्याग्निच्युडमा पुग्ने पुष्टि भयो। यो परिवर्तन सामान्य हो, किनभने सुरुमा उपलब्ध हुने डाटा सीमित र कम समयमै विश्लेषण गरिएको हुन्छ। समुद्रको गहिराइमा रहेको एक सेन्सरले ९० से.मी. (३५ इन्च) को लहर मापन गरेपछि वैज्ञानिकहरूले सुनामीको जोखिम गम्भीर भएको ठहर गरे।
हवाईमा करिब १.५ मिटर (५ फिट) सम्मको लहर पुगेको रिपोर्ट आएको छ। यस्तो लहरले गहिरो क्षति नपुर्याए पनि, किनारमा रहेका मानिसहरूका लागि खतरनाक हुन्छ। “त्यस्तो लहरले मानिस बगाउने, डुङ्गा उल्ट्याउने र बलिया धार उत्पन्न गर्ने खतरा रहन्छ,” अनुसन्धानकर्ता योंग वेइले बताए।
सुनामीका चेतावनीहरू सामान्यतः केही सुरक्षित पक्षमा झुक्ने गरी दिइन्छन्, जसको कारण मानिसहरूलाई सुरक्षित राख्न सकिन्छ। यो घटनाले पनि देखायो कि समयमै चेतावनी दिँदा ठुलो क्षति टार्न सकिन्छ।
भविष्यतर्फ हेर्दा, अमेरिका पश्चिमी तटसँगै रहेको कास्काडिया सबडक्शन जोनमा पनि यस्तै वा अझ ठूलो भूकम्पको जोखिम छ। वैज्ञानिकहरू भन्छन्, यदि यस्तो भूकम्प अमेरिकाको नजिकै आयो भने, सुनामी केही मिनेटमै तटमा आइपुग्न सक्छ, जसका लागि अझ छिटो र विश्वसनीय पूर्वानुमान प्रणालीको आवश्यकता पर्छ।
कामचाट्काको भूकम्पले ठूलो विनाश नगरे पनि, यसले चेतावनी प्रणालीको उपयोगिता पुष्टि गरिदिएको वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ। यो घटनाले भविष्यका सम्भावित प्राकृतिक प्रकोपहरूको तयारीमा थप लगानी र ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको छ।
