करिब ९० करोड गरिब मानिसहरू जलवायु परिवर्तनको प्रत्यक्ष जोखिममा

न्युयोर्क – संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (युएनडिपी)ले जारी गरेको नयाँ प्रतिवेदनअनुसार विश्वभरका करिब ९० करोड गरिब मानिस अहिले जलवायु परिवर्तनका घातक असरहरू–खडेरी, बाढी, तातो लहर र वायु प्रदूषण–को प्रत्यक्ष जोखिममा छन्। युएनडिपीका कार्यवाहक प्रशासक हाओल्याङ जुले भनेका छन्, कोही पनि पूर्णरूपमा सुरक्षित छैन, तर यी प्रभावले सबैभन्दा बढी असर गरिब वर्गमा पारिरहेको छ।

प्रतिवेदनले १०९ देशका करिब १ अर्ब १० करोड मानिस ‘तीव्र बहुआयामिक गरिबी’मा बाँचिरहेको देखाएको छ। ती परिवारहरूले सरसफाइ, शिक्षा, बिजुली र स्वास्थ्यजस्ता आधारभूत सेवामा कठिनाइ भोगिरहेका छन् र बारम्बार आउने जलवायु प्रकोपले उनीहरूका अस्तित्वलाई अझ अस्थिर बनाइरहेको छ। उदाहरणका रूपमा बोलीभियाको एक आदिवासी समुदायको परिवारको अवस्था उल्लेख गरिएको छ, जहाँ एउटा सानो घर र एक मात्र शौचालयमा १८ जना सदस्य बस्छन् र बालबालिकाहरू विद्यालय जान पाउँदैनन्।

विश्वका सबैभन्दा कमजोर क्षेत्रहरू उप–सहारा अफ्रिका र दक्षिण एसिया मानिएका छन्। प्रतिवेदनले जनाएअनुसार विश्वभरि ८८ करोड ७० लाख मानिस कम्तीमा एउटा जलवायु जोखिममा परेका छन्; ती मध्ये धेरैले एकभन्दा बढी जोखिम भोगिरहेका छन्। दक्षिण एसियामा त गरिब आबादीको ९९.१ प्रतिशतले कम्तीमा एउटा जोखिम सामना गरिरहेको छ भनी उजागर गरिएको छ।

विशेषज्ञहरू बताउँछन् कि जब कृषि र अनौपचारिक रोजगारीमा निर्भर गरिब समुदायमाथि बारम्बार विपद् आयो भने विद्यमान अभावहरू झन् गहिरिन्छन्। प्रतिवेदनले जलवायु कार्यलाई गरिबी विरोधी कार्यक्रमसँग जोडेर अघि बढाउन ब्राजिलमा हुने कोप–३० सम्मेलनलाई अवसरका रूपमा उपयोग गर्न विश्व नेताहरूलाई आग्रह गरेको छ।

निष्कर्षमा प्रतिवेदनले भनेको छ–ओभरल्यापिङ जोखिमहरूलाई नजरअन्दाज गर्न मिल्दैन; अहिलेको पहिचानलाई तत्काल कार्यमा परिणत गर्नै पर्छ, नत्र धेरै झर्नेतिर रहेका परिवारहरूको अवस्था अझ बिग्रिन सक्छ।