यमपञ्चकको तेस्रो दिन : मनाइयो कुकुर तिहार

काठमाडौँ– यमपञ्चकको तेस्रो दिन आज देशभर कुकुर तिहार मनाइयो। बिहानैदेखि मानिसहरूले आफ्ना कुकुरलाई माला लगाएर, टिका लगाई, मीठा खानेकुरा खान दिएर सम्मान गरेका छन्।

धार्मिक विश्वास अनुसार, आजको दिन कुकुरलाई पूजा गरे यमलोकको यात्रा गर्दा यमराजका पहरेदार कुकुरहरू – श्याम र सबल – बाटो सजिलै छोडिदिन्छन्। धर्मशास्त्रविद् प्रा. तोयराज नेपालका अनुसार, कुकुर यमराजका दूत र निष्ठाका प्रतीक हुन्।

आधुनिक विज्ञानका दृष्टिले पनि कुकुर पाल्दा मुटु र मधुमेहजस्ता रोगको जोखिम कम हुने बताइन्छ। त्यसैले आजको दिनलाई दया, माया र साथीसँगको नाताको प्रतीकका रूपमा पनि लिइन्छ।

तिथिको घटबढका कारण यस वर्ष लक्ष्मीपूजा पनि आजै परेको छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अध्यक्ष प्रा. शम्भुप्रसाद ढकालका अनुसार, दिउँसो तीन बजेपछि औँसी तिथि लाग्ने भएकाले आज साँझ दीपावली र लक्ष्मीपूजा गर्ने तयारी भइरहेको छ।

तिहार, नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड, यो वर्ष शनिबारदेखि सुरु भएको हो। पहिलो दिन धनतेरस मनाइयो, दोस्रो दिन काग तिहार। आज तेस्रो दिन कुकुर तिहार मनाइयो।

चौथो दिन यस वर्ष कुनै विशेष पर्व परेको छैन, भने पाँचौँ दिन गाई पूजा, गोवर्धन पूजा र बलिपूजा एकैसाथ मनाइनेछ।

तिहारको अन्तिम दिन बिहीबार भाइटीका पर्नेछ। सोही दिन नेवार समुदायले ‘किजा पूजा’ पनि गर्छन्। समितिका अनुसार, भाइटीका र किजा पूजाको उत्तम साइत बिहान ११: ३९ बजे परेको छ।