नेपालमा विदेशी नागरिक ‘ट्र्याक’ प्रणाली लागू हुँदै, भारतीय नागरिक पनि समेटिने योजना
काठमाडौं – नेपालमा आउने सबै विदेशी नागरिकको सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण र पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले अध्यागमन विभागले विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली लागू गर्न लागेको छ। यस प्रणालीमार्फत होटेल, मनी एक्सचेन्ज, ट्राभल कम्पनीलगायत विदेशी पर्यटकसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने सेवाप्रदायकहरूले डिजिटल माध्यमबाट विवरण अध्यागमन विभागमा दर्ता गर्नुपर्नेछ।
विभागका महानिर्देशक रामचन्द्र तिवारीका अनुसार विदेशी नागरिकले स्वयं केही गर्नुपर्ने छैन, तर उनीहरू बसेको होटेल वा प्रयोग गरेको सेवाले ‘चेक-इन’ वा यात्रा सम्बन्धी सूचना प्रणालीमा दर्ता गर्नेछ। यस प्रणालीमा नेपाल आउने भारतीय नागरिकहरूलाई पनि समेट्ने सरकारको योजना रहेको छ।
पहिलो चरणमा पुस १७ गतेदेखि काठमाडौं उपत्यकाभित्रका तारे होटेलहरूमा अनिवार्य लागू गरिनेछ। दोस्रो चरणमा फागुन १७ गतेदेखि देशभरका सबै होटेल, विमान कम्पनी, टूर्स एन्ड ट्राभल, मनी एक्सचेन्ज र अन्य सार्वजनिक तथा निजी संस्थामा विस्तार गरिनेछ।
विभागका अनुसार हालसम्म २२ वटा तारे होटेल प्रणालीमा दर्ता भइसकेका छन्। तिवारीले भने, “यो संसारभरि हुने प्रणाली हो, हामीकहाँ ढिलो मात्रै भएको हो। पर्यटक हराए पनि सजिलो हुन्छ, अपराध अनुसन्धानमा पनि सहयोग पुग्छ।”
पूर्व गृहसचिव उमेशप्रसाद मैनालीले विदेशी नागरिकको गतिविधि निगरानी आवश्यक भएको बताए। उनले भने, “विदेशीको स्वार्थ के हो, धर्म प्रचार वा राजनीति गर्ने हो, ती कुरा निगरानी हुनुपर्छ।” नेपाल पर्यटन बोर्डका पूर्व प्रमुख कार्यकारी दीपकराज जोशीले पनि प्रणाली आवश्यक भएको बताए तर यसबारे सही सूचना प्रवाह नभएको औँल्याए।
विशेषगरी स्थलमार्ग हुँदै ठूलो संख्यामा नेपाल प्रवेश गर्ने भारतीय नागरिकहरूको विवरण पनि यस प्रणालीमा दर्ता गरिनेछ। तिवारीका अनुसार सरोकारवाला निकायहरू प्रणालीमा दर्ता भएपछि कार्यान्वयनमा कठिनाइ नहुनेछ।
यसरी, नेपालले लामो समयदेखि योजना बनाएको विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली अब चरणबद्ध रूपमा लागू हुँदैछ, जसले पर्यटकको सुरक्षा र सरकारी निगरानीलाई सुदृढ गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
