विश्व मञ्चबाट अमेरिकाको पछाडि हट्ने कदम: ६६ वटा अन्तर्राष्ट्रिय संस्था परित्यागको घोषणा
न्युयोर्क- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एक कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गर्दै ६६ वटा अन्तर्राष्ट्रिय संघ-संस्थाहरूबाट अमेरिका बाहिरिने घोषणा गरेका छन्। यस निर्णयसँगै अमेरिकाले संयुक्त राष्ट्रसंघका विभिन्न निकाय, जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सन्धि (UNFCCC), र जनसंख्या नियन्त्रण गर्ने एजेन्सी लगायतका क्षेत्रमा दिँदै आएको सहयोग र सहभागिता बन्द गर्ने भएको छ। ट्रम्प प्रशासनले यी संस्थाहरूलाई “अनावश्यक, खर्चिलो, कुप्रबन्धित र अमेरिकी सार्वभौमिकताका लागि खतरा” भएको ठहर गरेको छ। विशेष गरी जलवायु, श्रम, र आप्रवासन जस्ता मुद्दामा केन्द्रित संस्थाहरू जसले ‘विविधता’ र ‘वोक’ एजेन्डाहरूलाई प्रश्रय दिन्छन्, तिनीहरूलाई मुख्य निसानामा पारिएको छ।
यो कदमले अमेरिकाको “बहुपक्षीयता” प्रतिको दृष्टिकोणलाई पूर्णतः परिवर्तन गरिदिएको छ। ट्रम्प प्रशासनले अब ती निकायहरूमा मात्र लगानी र ध्यान केन्द्रित गर्ने बताएको छ जसले चीनसँगको प्रतिस्पर्धामा अमेरिकी प्रभाव विस्तार गर्न मद्दत पुर्याउँछन्, जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार युनियन। तर, जलवायु वैज्ञानिक र कूटनीतिज्ञहरूले भने यसको कडा आलोचना गरेका छन्। विश्वकै ठुलो अर्थतन्त्र र कार्बन उत्सर्जनकर्तामध्ये एक रहेको अमेरिका जलवायु सन्धिबाट बाहिरिँदा विश्वव्यापी तापक्रम नियन्त्रण गर्ने प्रयासमा ठुलो धक्का लाग्ने र अन्य देशहरूलाई पनि आफ्नो प्रतिबद्धताबाट पछि हट्ने बहाना मिल्ने उनीहरूको चेतावनी छ।
अघिल्लो कार्यकालमा जस्तै ट्रम्पले यस पटक पनि विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) र युनेस्को (UNESCO) जस्ता संस्थाहरूबाट बाहिरिने रणनीतिलाई अझ व्यापक बनाएका छन्। भेनेजुएला र ग्रिनल्यान्ड जस्ता मुद्दामा ट्रम्पले लिएका कडा अडानका बीच यो पछिल्लो निर्णयले विश्व राजनीतिमा अमेरिकाको भूमिकालाई थप एकाकी (Isolationist) बनाउने देखिन्छ। अमेरिकी वैदेशिक सहायता नियोग (USAID) को बजेट कटौतीसँगै धेरै गैरसरकारी संस्थाहरूका परियोजनाहरू पनि बन्द हुने अवस्थामा पुगेका छन्।
