ग्रिनल्यान्डमा अमेरिकी गिद्धे दृष्टि: रणनीतिक स्वार्थ र सम्भावित चुनौतीको चक्रव्यूह
न्युयोर्क- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रणनीतिक र खनिज स्रोतले सम्पन्न टापु ग्रिनल्यान्डमाथि नियन्त्रण जमाउने आफ्नो इच्छालाई पुनः दोहोर्याएका छन्। नेटो (NATO) सहयोगी राष्ट्र डेनमार्कको अर्ध-स्वायत्त क्षेत्र ग्रिनल्यान्डलाई अमेरिकाको हिस्सा बनाउन ह्वाइट हाउसले सैन्य शक्ति प्रयोग गर्नेदेखि खरिद गर्नेसम्मका विकल्पहरूमा विचार गरिरहेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले हालै एक अन्तर्वार्तामा ग्रिनल्यान्डको स्वामित्वले अमेरिकालाई यस्ता प्राकृतिक र रणनीतिक स्रोतहरू प्रदान गर्ने बताएका छन्, जुन केवल सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेर प्राप्त गर्न सम्भव छैन। उनले “भलाद्मी शैली” ले नभए “कडा तरिका” ले भए पनि ग्रिनल्यान्ड नियन्त्रणमा लिने चेतावनी दिएका छन्।
यद्यपि, यो योजना कार्यान्वयन गर्न अमेरिकाका सामु गम्भीर चुनौतीहरू छन्। डेनिस प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सनले अमेरिकी कब्जाको प्रयास भएमा त्यो नेटो गठबन्धनको अन्त्य हुने चेतावनी दिएकी छिन्। विज्ञहरूका अनुसार यदि अमेरिकाले बल प्रयोग गरेमा यसले दशकौँदेखिको वैश्विक मित्रता र गठबन्धनलाई धराशायी बनाउनेछ। ग्रिनल्यान्डका स्थानीय बासिन्दाहरूले पनि आफूहरू अमेरिकाको हिस्सा बन्न नचाहने र स्वतन्त्रताको पक्षमा रहेको स्पष्ट पारेका छन्। हाल सन् १९५१ को रक्षा सम्झौताअन्तर्गत अमेरिकाले ग्रिनल्यान्डमा सैन्य उपस्थिति र ‘पिटुफिक स्पेस बेस’ सञ्चालन गरिरहेकै छ, तर पूर्ण स्वामित्वका लागि गरिने प्रयासले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा ठुलो हलचल ल्याउने निश्चित छ।
यसका साथै, आर्थिक रूपमा पनि यो निकै महँगो पर्न सक्छ। ग्रिनल्यान्डका नागरिकहरूले हाल डेनिस कल्याणकारी राज्यअन्तर्गत पाउँदै आएको निःशुल्क स्वास्थ्य र शिक्षा जस्ता सुविधाहरू अमेरिकाले उपलब्ध गराउनु पर्ने हुन्छ, जुन ट्रम्प प्रशासनका लागि अर्को ठुलो आर्थिक भार हुन सक्छ। कतिपय आलोचकहरूले भने राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना आन्तरिक राजनीतिक समस्याहरूबाट ध्यान मोड्न पटक-पटक ‘ग्रिनल्यान्ड’ कार्ड प्रयोग गर्ने गरेको आरोप समेत लगाएका छन्।
