ग्रिनल्यान्ड विवाद: ट्रम्प र नाटोबीच ‘भविष्यको सम्झौता’ को रूपरेखा तय
न्युयोर्क- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डमाथिको सुरक्षा नियन्त्रणका विषयमा नाटो (NATO) का महासचिव मार्क रुटसँग एक ‘प्रारम्भिक सम्झौताको रूपरेखा’ तयार भएको घोषणा गरेका छन्। स्विट्जरल्यान्डको डाभोसमा भएको भेटघाटपछि ट्रम्पले ग्रिनल्यान्ड र सिङ्गो आर्कटिक क्षेत्रको सुरक्षाका लागि यो ऐतिहासिक कदम भएको बताए। यस सम्झौतापछि उनले यसअघि युरोपेली राष्ट्रहरूमाथि लगाउने भनेको १० प्रतिशत आयात करको धम्कीलाई पनि तत्कालका लागि फिर्ता लिएका छन्।
प्रस्तावित सम्झौताअनुसार अमेरिकाले ग्रिनल्यान्डमा थप सैन्य आधारहरू निर्माण गर्ने र सैनिकहरूको संख्या बढाउने योजना बनाएको छ। यसले अमेरिकाको ‘गोल्डेन डोम’ नामक मिसाइल डिफेन्स सिस्टमलाई थप मजबुत बनाउने ट्रम्पको दाबी छ। डाभोसमा सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले ग्रिनल्यान्ड प्राप्त गर्न आफूले सैन्य बल प्रयोग नगर्ने पहिलो पटक स्पष्ट पारेका छन्। उनले सैन्य बलको आवश्यकता नपर्ने र आपसी समझदारीबाटै काम अघि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
यता डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेट्टे फ्रेडरिक्सनले नाटो प्रमुखले गरेको यो छलफलको स्वागत गरे पनि ग्रिनल्यान्डको सार्वभौमिकताका विषयमा कुनै सम्झौता हुन नसक्ने स्पष्ट पारेकी छन्। उनले सुरक्षा र लगानीका विषयमा छलफल गर्न सकिने तर ग्रिनल्यान्डको भूमि बिक्री वा हस्तान्तरणका लागि नभएको अडान दोहोर्याइन्। यद्यपि, ट्रम्पले भने यसलाई ‘असीमित पहुँच’ को सम्झौता भन्दै आफूले चाहेको सबै कुरा सित्तैमा पाउने दाबी गरेका छन्। यो सम्झौताले गर्दा अमेरिका र युरोपबीचको सम्बन्धमा केही सुधार देखिए पनि सार्वभौमिकताको मुद्दा अझै पेचिलो बनेको छ।
