अमेरिकाको भूगोल विस्तार: जमिन किनेर शक्तिशाली बनेको देश

न्युयोर्क – अमेरिका अहिले विश्वको महाशक्ति राष्ट्र हो। तर, उसको यो विशाल भूगोल र शक्ति सधैँ यस्तै थिएन। इतिहासमा अमेरिकाले विभिन्न देशसँग जमिन किनेर आफ्नो सिमाना विस्तार गरेको थियो। भर्खरै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डेनमार्कको अधिनमा रहेको ग्रीनल्यान्ड किन्ने इच्छा देखाएपछि यो विषय फेरि चर्चामा आएको छ। यहाँ अमेरिकाले विगतमा गरेका ५ ठुला जमिन खरिदबारे चर्चा गरिएको छ:

१. लुइजिआना पर्चेज (१८०३)
फ्रान्सका शासक नेपोलियन बोनापार्टसँग अमेरिकाले यो क्षेत्र किनेको थियो। करिब २० लाख वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको यो भूभागका लागि अमेरिकाले १ करोड ५० लाख डलर तिरेको थियो। यो खरिदले अमेरिकाको क्षेत्रफल झन्डै दोब्बर बनायो। हालका १५ वटा राज्यहरू यही क्षेत्रभित्र पर्छन्।

२. मेक्सिकन सेसन (१८४८)
अमेरिका र मेक्सिकोबिचको युद्धपछि यो सम्झौता भएको हो। यसमा अमेरिकाले मेक्सिकोको आधाभन्दा बढी जमिन १ करोड ५० लाख डलर मा लियो। यसमा अहिलेका क्यालिफोर्निया, नेभाडा, योटा लगायतका राज्यहरू पर्छन्। यो खरिदलाई ‘कन्चटमा बन्दुक राखेर गरिएको सौदा’ पनि भनिन्छ।

३. ग्याड्ज्डन पर्चेज (१८५३)
रेल्वे लाइन बनाउनका लागि अमेरिकाले मेक्सिकोसँग यो जमिन १ करोड डलर मा किनेको थियो। यो क्षेत्र अहिलेको एरिजोना र न्यु मेक्सिको राज्यमा पर्छ।

४. अलास्का खरिद (१८६७)
त्यतिबेला धेरैले यसलाई ‘मूर्खतापूर्ण निर्णय’ भनेका थिए। रुससँग ७२ लाख डलर मा किनेको यो हिउँले भरिएको ठाउँ पछि अमेरिकाका लागि वरदान साबित भयो। यहाँ पछि सुन र तेलका विशाल भण्डार भेटिए। साथै, शीतयुद्धमा यसको सामरिक महत्त्व पनि बढ्यो।

५. युएस भर्जिन आइल्यान्ड्स (१९१७)
पहिलो विश्वयुद्धका बेला जर्मनीले कब्जा गर्न सक्ने डरले अमेरिकाले डेनमार्कसँग यी टापुहरू २ करोड ५० लाख डलर मा किनेको थियो। यो अमेरिकाले किनेको अन्तिम ठुलो भूभाग हो।

इतिहासकारहरूका अनुसार ट्रम्पको ग्रीनल्यान्ड किन्ने चाहना पनि यस्तै पुरानो विस्तारवादी सोचको उपज हो।