इरानमाथिको आक्रमण र क्षेत्रीय तनाव : पछिल्लो सैन्य घटनाक्रम
न्युयोर्क — मध्यपूर्वमा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सुरु गरेको संयुक्त सैन्य कारबाही ‘अपरेसन एपिक फ्युरी’ सँगै यस क्षेत्रमा युद्धको डढेलो झन् सघन बनेको छ। फागुन १६ (फेब्रुअरी २८) देखि सुरु भएको यस भीषण हवाई आक्रमणमा परी इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ। खामेनीको मृत्युपछि इरानको राज्य संयन्त्रले उनका छोरा मोज्ताबा खामेनीलाई नयाँ सर्वोच्च नेता चयन गरेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानमा ‘शासन परिवर्तन’ (रेजिम चेन्ज) गर्ने र उसको आणविक क्षमतालाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्ने लक्ष्यका साथ यो युद्ध अघि बढाएको बताएका छन्। अमेरिकी र इजरायली लडाकु विमानहरूले तेहरान, इस्फाहान र कोमजस्ता प्रमुख सहरहरूमा रहेका सैन्य अखडा, मिसाइल केन्द्र र सरकारी भवनहरूमा निरन्तर बमबारी गरिरहेका छन्।
इरानले पनि आफ्ना छिमेकी मुलुकहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार इलाकाहरूमाथि प्रतिशोधात्मक आक्रमण सुरु गरेको छ। इरानले प्रहार गरेका मिसाइल र ड्रोनहरू बहराइन, कुवेत, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा खसेका छन्। यस युद्धमा परी अहिलेसम्म १ हजार ३ सयभन्दा बढी इरानी नागरिकको मृत्यु भइसकेको छ भने सयौँ अमेरिकी र इजरायली सैनिकहरू पनि हताहत भएका छन्।
युद्धका कारण विश्वकै महत्त्वपूर्ण व्यापारिक मार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मोज’ बाट हुने तेल आपूर्ति ठप्प भएको छ। यसले गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलर नाघेको छ, जसको सीधा असर नेपालसहित विश्वभरको महँगीमा पर्न थालेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले यो द्वन्द्व नियन्त्रण बाहिर जान सक्ने भन्दै तत्काल युद्धविरामका लागि आह्वान गरेका छन्।
अहिले मध्यपूर्वमा रहेका लाखौँ नेपाली कामदारहरूको सुरक्षालाई लिएर नेपालमा समेत चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। सरकारले ती क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र आवश्यक परेमा उद्धारको तयारी थाल्न कूटनीतिक नियोगहरूलाई निर्देशन दिएको छ।
