मध्यपूर्वमा युद्धको भीषण रूप: कतारद्वारा इरानी राजदूत निष्कासित, अमेरिकाभित्रै तीव्र मतभेद

वासिङ्टन – मध्यपूर्वमा जारी इरान–इजरायल युद्धले अब खाडी क्षेत्रका शान्त मुलुकहरूलाई समेत आफ्नो चपेटामा पारेको छ। कतारको प्रमुख ऊर्जा केन्द्र रास लाफानमा इरानी मिसाइल आक्रमण भएपछि कतारले कडा कूटनीतिक कदम चाल्दै इरानी राजदूत र सैन्य अधिकारीहरूलाई २४ घण्टाभित्र देश छोड्न आदेश दिएको छ।

विश्वकै महत्त्वपूर्ण ग्यास प्रशोधन केन्द्र रास लाफानमा इरानले मिसाइल प्रहार गरेपछि त्यहाँ भीषण आगलागी भएको छ। कतार इनर्जीका अनुसार भौतिक क्षति व्यापक भए पनि मानवीय क्षति भने भएको छैन। यस घटनालाई ‘राष्ट्रिय सुरक्षामाथिको प्रत्यक्ष हमला’ ठहर गर्दै कतारले इरानी कूटनीतिज्ञहरूलाई ‘अवाञ्छित व्यक्ति’ घोषणा गरेको हो। कतारले साउदी अरब र यूएईका ऊर्जा केन्द्रमा भएका आक्रमणको पनि निन्दा गर्दै इरानले ‘सबै रेड लाइन’ पार गरेको बताएको छ।

इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता मुजतबा खमेनेईले इजरायली आक्रमणमा मारिएका सुरक्षा प्रमुख अली लारिजानीको हत्याको बदला लिने प्रतिज्ञा गरेका छन्। लारिजानीको मृत्युलाई इरानको सुरक्षा संरचनामा ठूलो धक्का मानिएको छ। फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यो युद्धमा इरानले आफ्ना शीर्ष धार्मिक र सैन्य नेताहरू गुमाइसकेको छ, जसका कारण तेहरान थप आक्रामक बनेको छ।

अमेरिकाभित्र इरान युद्धलाई लिएर राजनीतिक भुइँचालो गएको छ। नेसनल काउन्टर टेरोरिज्म सेन्टरका प्रमुख जो केन्टले “यो युद्ध इजरायलको दबाबमा सुरु गरिएको” आरोप लगाउँदै पदबाट राजीनामा दिएका छन्। तर, ह्वाइट हाउसले भने इरानले अमेरिकामाथि आक्रमण गर्न लागेको ‘अकाट्य प्रमाण’ रहेको दाबी गरेको छ। यता, नेटो र अन्य सहयोगी राष्ट्रहरूले सैन्य सहयोग गर्न अस्वीकार गरेपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “हामीलाई कसैको मद्दत चाहिँदैन, अमेरिका एक्लै लड्न सक्षम छ” भन्दै कडा प्रतिक्रिया दिएका छन्।

युद्धको आगो लेबनानसम्म पुगेको छ, जहाँ बेरुतमा भएका इजरायली बमबारीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ। यसैबीच, मध्यपूर्वमा रहेका नेपालीहरूको सुरक्षाका लागि गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) ले १ करोड रुपैयाँको राहत कोष स्थापना गर्ने निर्णय गरेको छ। अध्यक्ष डा. हेमराज शर्माका अनुसार युद्ध प्रभावित नेपालीलाई सहयोग गर्न विशेष कार्यदल परिचालन गरिनेछ।

नेपालस्थित इजरायली दूतावासले पनि रमादानको समयमा धार्मिक स्थलमा इरानले गरेको आक्रमणको निन्दा गर्दै यसलाई मानवता विरोधी कार्य भनेको छ।