अमेरिका र इरानबिच ऐतिहासिक सम्झौता: युद्ध रोकिने, प्रतिबन्धहरू फुकुवा

न्युयोर्क-  राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानबिच बुधबार एउटा महत्त्वपूर्ण सम्झौता भएको छ। यस सम्झौताले दुई देशबिच जारी युद्धको अन्त्य गर्ने बाटो खोलेको छ।

सम्झौता अनुसार इरानले आफ्नो युरेनियमको भण्डार घटाउनुपर्नेछ। बदलामा अमेरिकाले इरानमाथि लगाएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाएको छ, जसले गर्दा इरानले अब स्वतन्त्र रूपमा तेल बेच्न पाउनेछ। यो सम्झौता तुरुन्तै लागू भएको मध्यस्थकर्ता पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले बताएका छन्। यससँगै दुई देशबिच अबको ६० दिनभित्र आणविक कार्यक्रमबारे अन्तिम टुङ्गो लगाउन वार्ता हुनेछ।

यसैबिच, राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत सम्झौताको आलोचना गर्नेहरूलाई जवाफ दिएका छन्। उनले सम्झौतापछि सेयर बजार ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको र तेलको मूल्य घटेको दाबी गरे। सम्झौतापछि अमेरिकामा इन्धनको मूल्य प्रति ग्यालन ४ डलरभन्दा तल ओर्लिएको छ।

यसअघि फ्रान्सका राष्ट्रपति एमानुएल माक्रोँले ट्रम्पलाई भर्साइल दरबारमा भव्य स्वागत गरेका थिए। त्यहीँ भएको रात्रिभोजका क्रममा ट्रम्पले यो सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका हुन्। उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले यस सम्झौताको बचाउ गर्दै यसलाई ठुलो सफलता भनेका छन्।

अर्कोतर्फ, अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले युरोपेली नेटो (NATO) सहयोगी राष्ट्रहरूको कडा आलोचना गरेका छन्। इरानविरुद्धको सैन्य कारबाहीमा युरोपेली देशहरूले आफ्ना सैन्य विमानस्थल प्रयोग गर्न नदिएको भन्दै उनले आक्रोश पोखे। उनले अब युरोपले आफ्नो सुरक्षाको जिम्मेवारी आफैँ लिनुपर्ने भन्दै युरोपमा रहेका अमेरिकी सेनाबारे ६ महिनाभित्र समीक्षा गरिने घोषणासमेत गरे।