संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानवअधिकार प्रमुखद्वा्रा ‘जेनेरेटिभ एआई’ ले ल्याउनसक्ने समस्याबारे चिन्ता व्यक्त
जेनेभा- जेनेभामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानवअधिकार प्रमुख भोल्कर टर्कले जेनेरेटिभ एआईले भविष्यमा मेरी शेलीको फ्रान्केस्टाइन उपन्यासको राक्षसजस्तै समस्या निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। शक्तिशाली प्रविधि कम्पनीहरूले एआईको प्रयोगलाई तीव्र रूपमा विस्तार गरिरहेका बेला यसको विकासले मानवअधिकारलाई छायामा पार्ने सम्भावना देखिएको उनको भनाइ छ।
टर्कका अनुसार जेनेरेटिभ एआईसँग ठूलो आशा भए पनि राजनीतिक वा आर्थिक लाभका लागि गरिने हेरफेरले समाजलाई विकृत र विचलित बनाउन सक्छ। गोपनीयता, राजनीतिक सहभागिता, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता जस्ता अधिकारहरूमा खतरा उत्पन्न भइसकेको अनुभव अहिले नै गर्न थालिएको उनले बताए।
“उचित सुरक्षा र नियमबिना एआई प्रणाली आधुनिक फ्रान्केस्टाइनको राक्षसमा परिणत हुन सक्छ,” उनले भने। उनका अनुसार आजको चेतावनीलाई बेवास्ता गर्दा भोलि ठूलो हानी निम्त्याउन सक्छ, जसले उदीयमान प्रविधिप्रति विश्वास कमजोर पार्ने र अप्रत्याशित परिणाम ल्याउने सम्भावना हुन्छ।
टर्कले एआईसँगै कर्पोरेट शक्तिको बढ्दो एकाग्रता र सीमित व्यक्तिहरू वा संस्थामा सम्पत्ति संचयले पनि खतरनाक अवस्था सिर्जना गर्न सक्ने बताए। कतिपय अवस्थामा यस्तो सम्पत्ति सम्पूर्ण देशको अर्थतन्त्रभन्दा ठूलो हुने भएकाले कानुनी नियन्त्रणबिना शक्ति दुरुपयोग र अधीनता बढ्ने चेतावनी उनले दिए।
यसरी, संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार प्रमुखको चेतावनीले एआईको प्रयोग र नियमनबारे विश्वव्यापी बहसलाई अझै गहिरो बनाएको छ।
