अमेरिकी स्वतन्त्रता दिवस मनाउन रोक: हङकङ सरकारको ‘दमन’ प्रति अमेरिकी वाणिज्य दूतावासको तीव्र आलोचना

हङकङ — अमेरिकी स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा आयोजना गरिएका समारोहमा हङकङ सरकारले हस्तक्षेप गरेको भन्दै अमेरिकी वाणिज्य दूतावासले कडा आलोचना गरेको छ। दूतावासले यस कदमलाई ‘स्वतन्त्रताको डर र असुरक्षा’ को संकेत भन्दै ‘दमन’ को संज्ञा दिएको छ।

दूतावासका अनुसार, हरेक वर्ष विश्वभर रहेका अमेरिकी दूतावास तथा वाणिज्य दूतावासहरूले स्वतन्त्रता दिवस मनाउने चलनअनुसार हङकङमा पनि विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो। तर, हङकङका शैक्षिक निकायहरूले शिक्षक र विद्यार्थीलाई ती कार्यक्रमहरूमा भाग नलिन “सावधानीपूर्ण सम्झना” पठाएको समाचार सार्वजनिक भएको छ।

“एजु लान्सेट” नामक फेसबुक पृष्ठमा सार्वजनिक रिपोर्ट अनुसार, शिक्षा विभागले शिक्षकहरूलाई “सजिलै ती कार्यक्रममा सहभागी नहुन” र राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी कानुन उल्लङ्घन हुन नदिन सचेत रहन निर्देशन दिएको थियो। विद्यार्थीहरूलाई पनि ती कार्यक्रममा नजान आग्रह गरिएको बताइएको छ। यद्यपि अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेसले ती दावीहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेको छैन।

स्थानीय अंग्रेजी पत्रिका South China Morning Post ले पनि विद्यालयहरूलाई क्याम्पसमा स्वतन्त्रता दिवस प्रचारप्रसार हुन नदिन सचेत रहन भनेको उल्लेख गरेको छ।

हङकङको शिक्षा विभागले पत्रकारहरूको प्रश्नमा भनेको छ कि विद्यालयहरूले राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्ने उपायहरू अपनाउनुपर्ने प्रशासनिक तथा शैक्षिक मार्गनिर्देशन दिइएको छ। तर, ‘सावधानीपूर्ण सम्झना’ भनेर पठाइएको पत्रको स्वरूप पुष्टि गरिएको छैन।

“विद्यालयहरूले राष्ट्रिय सुरक्षाप्रति शिक्षक तथा विद्यार्थीको संवेदनशीलता बढाउनु र गेटकिपरको भूमिकामा जिम्मेवारीपूर्वक प्रस्तुत हुनु आवश्यक छ,” विभागले भनेको छ।

हङकङका सुरक्षा सचिव क्रिस ट्याङले यसअघि “एजु लान्सेट” पृष्ठका संस्थापक हान्स यङमाथि समाजमा विखण्डन फैलाउने आरोप लगाएका थिए।

सन् २०१९ को विरोध प्रदर्शनपछि बेइजिङले हङकङमा २०२० मा विवादास्पद राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन लागू गरेको थियो। त्यसयता, दर्जनौं प्रख्यात कार्यकर्ता पक्राउ परेका वा जेल परेका छन्, भने थुप्रै नागरिक विदेश पलायन भएका छन्। कानूनले “विचार स्वतन्त्रता” र “प्रदर्शन अधिकार” मा गम्भीर खतरा खडा गरेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट पनि आलोचना हुँदै आएको छ।

“हङकङ सरकारले अमेरिकी स्वतन्त्रता दिवसको उत्सवलाई ‘अवैध’ ठहर गर्न खोज्नु उसकै स्वतन्त्रताप्रतिको डर देखाउने कुरा हो,” दूतावासले एपीलाई पठाएको इमेलमा भनेको छ। “हामी यस्तो दमनको घोर निन्दा गर्छौं।”

अमेरिका र हङकङबीच स्वतन्त्रता, शिक्षाको स्वतन्त्रता र राजनीतिक अधिकारप्रति दृष्टिकोणमा बढ्दो टकराव यो घटनाबाट पुनः सतहमा आएको छ। स्वतन्त्रता दिवसजस्तो कूटनीतिक पर्वमाथि गरिएको हस्तक्षेपले हङकङको अन्तर्राष्ट्रिय छविमा थप असर पर्ने संकेत देखिएको छ।