न्युयोर्क- एक दशकअघि साने डेवोन तामुरा अमेरिकी फुटबल मैदानमा चम्किएका थिए। ग्रानाडा हिल्स चार्टर स्कुलबाट खेल्दै उनले टोलीका लागि निर्णायक टचडाउन गरेका थिए, अनुशासन र प्रतिबद्धता उनका सिद्धान्त थिए। तर आज उनी चार जनाको ज्यान लिने अपराधका दोषी बनेका छन्, जसमा न्यूयोर्क सिटीको एक प्रहरी अधिकारी पनि समावेश छन्। अन्ततः उनले आफैँलाई पनि गोली हानेर ज्यान लिए।
२७ वर्षीय तामुराको विगतको जीवन र हालको हिंसात्मक कार्यबीचको गहिरो अन्तरले उनका साथी, प्रशिक्षक र पूर्वसहकर्मीलाई स्तब्ध बनाएको छ। एक समयका लागि “सान्त र नम्र” भनेर चिनिने तामुरा पछिल्लो वर्षहरूमा मानसिक समस्याले ग्रस्त थिए।
– फुटबलबाट प्रारम्भ
तामुरा १९९८ मा लास भेगासमा जन्मिएका थिए र पछि परिवारसहित क्यालिफोर्निया सरे। उनले गोल्डेन भ्याली हाई स्कुल र त्यसपछि ग्रानाडा हिल्स चार्टरमा अध्ययन गरे। फुटबलमा उनले असाधारण प्रदर्शन गरे—खासगरी रनिङ ब्याकको भूमिकामा। प्रशिक्षकहरू र साथीहरू उनलाई कडा परिश्रमी, अनुशासित र सक्षम खेलाडीका रूपमा सम्झन्छन्।
उनले उच्च माध्यमिक तहपछि फुटबल खेल्न भने छोडे। अध्ययनमा समस्या देखिएपछि खेलबाट केही समय टाढा रहेका तामुरा पछि फर्के तर नियमित स्थान नपाउँदा असन्तुष्ट देखिएका थिए। त्यसबेलादेखि उनको जीवनले फरक मोड लिएको अनुमान गरिन्छ।
– मानसिक समस्याको चिह्न
तामुरा पछिल्ला वर्षहरूमा लास भेगासमा बस्दै आएका थिए र एक क्यासिनोको निगरानी विभागमा काम गर्थे। उनीमाथि २०२३ मा क्यासिनो परिसरमा प्रवेश निषेध उल्लंघन गरेको आरोप लागेको थियो। त्यस्तै, २०२२ र २०२४ मा दुईवटा मानसिक स्वास्थ्य सम्बन्धी घटनाहरू घटेका थिए, यद्यपि ती घटनाका विवरण सार्वजनिक छैनन्।
उनको अपार्टमेन्टबाट बरामद औषधिहरूमा मिर्गी र मानसिक रोग उपचार गर्ने औषधिहरू फेला परेका छन्। प्रहरीका अनुसार ती स्किजोफ्रेनिया, बाइपोलार डिसअर्डर र गम्भीर डिप्रेशनका उपचारमा प्रयोग गरिन्छन्।
– गोलीकाण्ड र नोट
घटनाको दिन तामुरा बिएमडब्ल्यू कार चलाउँदै पूर्वतर्फ लागे। क्यालिफोर्नियाबाट सुरु भएको यात्रा कोलोराडो, नेब्रास्का हुँदै न्यूयोर्क पुग्यो। म्यानहटनको पार्क एभेन्युस्थित एक उच्च-तल्ला भवनमा पसेर उनले एआर-१५ शैलीको राइफलबाट गोली चलाए। चार जनाको हत्या गरेपछि उनले आफैँलाई छातीमा गोली हानेर आत्महत्या गरे।
उनले घटनास्थलमा तीन पृष्ठ लामो हस्तलिखित नोट छाडेका थिए, जहाँ उनले “CTE” (क्रोनिक ट्रमेटिक एनसेफालोप्याथी) को उल्लेख गरेका थिए—यो दिमागी रोग लगातार टाउकोमा लाग्ने चोटका कारण हुने गर्छ, जसलाई प्रायः फुटबल खेलाडीहरूमा देखिन्छ। नोटमा उनले “कृपया मेरो मस्तिष्क CTE का लागि अध्ययन गर्नुहोस्” भनेर लेखेका थिए।
– CTE को सम्भावित असर
बोस्टन विश्वविद्यालयकी डा. एन म्याक्की, जसको नाम तामुराले आफ्नो नोटमा उल्लेख गरेका थिए, तामुराको दिमागमा CTE को परीक्षण गर्न इच्छुक रहेको बताएकी छन्। उनका अनुसार, हाई स्कुलमै फुटबल खेलेका किशोरहरूमाझ पनि CTE देखिएको पाइन्छ र यसले समयसँगै जटिल रूप लिन सक्छ।
पूर्वसाथीहरूले तामुरालाई सानो कदको तर ठूलो आत्मविश्वास भएको खेलाडीका रूपमा सम्झेका छन्। खेलका क्रममा बारम्बार टाउकोमा लाग्ने चोटका कारण प्रशिक्षकहरूले उनलाई कहिलेकाहीँ विश्राम दिन्थे।
– एउटा गम्भीर प्रश्न
तामुराको जीवनले उठाएको प्रश्न गम्भीर छ—के टाउकोमा लाग्ने चोट, मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरू, र सामाजिक समर्थनको कमीले यस्ता हिंसात्मक घटनाको कारक बन्न सक्छन्? उनका साथीहरू भन्छन्, “हामीले चिन्ने त्यो १३ वर्षे बालक कहिल्यै यस्तो बन्ने कल्पना पनि गरेका थिएनौं।”
यो घटना न केवल व्यक्तिगत विछोडको कथा हो, तर एक गहिरो सामाजिक चेतावनी पनि हो—खेलकुद, मानसिक स्वास्थ्य, र सार्वजनिक सुरक्षा तीनै क्षेत्रमा गहिरो पुनर्विचार आवश्यक भएको देखिन्छ।