अमेरिकाबाट दर्जनौँ नेपाली देशनिकाला, प्रमुख कारण ‘गैरकानुनी बसोबास’
न्युयोर्क- संयुक्त राज्य अमेरिकाले पछिल्लो चरणमा ३७ जना नेपालीलाई देशनिकाला गरेर बिहीवार साँझ चार्टर्ड विमानमार्फत काठमाडौँ पठाएको प्रारम्भिक जानकारी अध्यागमन विभाग र प्रहरी स्रोतले दिएका छन्।
अमेरिकाले पछिल्ला वर्षमा ठूलो संख्यामा नेपालीहरूलाई आफ्नो भिसा र आप्रवासन कानुन उल्लङ्घन गरेको भन्दै देशनिकाला गर्दै आएको छ। ट्रम्प प्रशासनपछि नेपालीहरूलाई पठाउने क्रम झनै बढेको देखिन्छ।
-२०१९–२०२४ बीच ३८९ नेपाली देशनिकाला
अमेरिकी सरकारी तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०१९ देखि २०२४ सम्म ३८९ जना नेपालीलाई जबर्जस्ती स्वदेश फर्काइएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पद सम्हालेयता मात्रै २१५ जना नेपाली देशनिकाला भएका थिए।
-किन निकालिन्छन् नेपालीहरू?
अध्यागमन विभागका प्रवक्ता टीकाराम ढकालका अनुसार अमेरिकाले नेपालीलाई निकाल्दा प्रायः अध्यागमनसम्बन्धी कानुन उल्लङ्घनलाई आधार बनाउँछ।
“अत्यधिक भागमा गैरकानुनी रूपमा अमेरिका प्रवेश गरेको, भिसाले दिएको समयभन्दा बढी बसाइ भएको वा भिसाको शर्त तोडेको देखिन्छ,” ढकाल भन्छन्।
तर यसबाहेक अन्य कारण पनि देखाइएको पाइन्छ :
– अमेरिकी सवारी नियम उल्लङ्घन
– यौन दुर्व्यवहार वा आचारसंहिता विपरीतका गतिविधि
– अवैध रूपमा बन्दुक राख्ने वा बोकेर हिँड्ने
मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्यूरोका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक नरेन्द्र कुँवरका अनुसार, “हामीले सोधपुछ गर्दा धेरैजसो मानिस गैरकानुनी बाटो भएर अमेरिका पुगेका वा मानव तस्करीको सिकार बनेका पाइन्छन्।”
-नेपाल फर्किएपछि के हुन्छ?
देशनिकाला गरेर ल्याइएका व्यक्तिहरूलाई त्रिभुवन विमानस्थलमै नेपाल प्रहरीले संक्षिप्त सोधपुछ गर्छ। प्रहरीले उनीहरूलाई सम्भावित ‘पीडित’ को दृष्टिले बुझेर प्रश्न गर्ने गरे पनि कानुनअनुसार दोषी प्रमाणित हुने गरी मुद्दा चलाउन मुस्किल हुने गरेको ब्यूरो बताउँछ।
नेपालमै अपराधसँग सम्बन्धित इन्टरपोलमार्फत सुपुर्दगी गर्ने प्रक्रिया भने अहिलेसम्म सुरु भएको छैन।
-पानामा हुँदै समेत फर्काइन्छ
अमेरिकाले कतिपय नेपालीलाई अमेरिका पुग्नै नपाई मध्य अमेरिकी मुलुक पानामामा पक्राउ गरी त्यहीँबाटै चार्टर्ड उडानमार्फत नेपाल पठाएको तथ्य अध्यागमन विभागले जनाएको छ। यो व्यवस्था अमेरिका र पानामाबीचको समझदारीमा आधारित छ।
-नेपालले पनि गर्छ विदेशी देशनिकाला
नेपालले समेत भिसा अवधि भन्दा बढी बस्ने, जाली कागजात प्रयोग गर्ने वा अभद्र व्यवहार गर्ने विदेशीलाई देशनिकाला गर्दै आएको छ।
सन् २०२५ को अगस्टसम्मको विवरणअनुसार नेपालले १६९ विदेशीलाई निकाल्दा नौ जना अमेरिकी नागरिक समेत परेका थिए।
उक्त अवधिमा सबैभन्दा धेरै १३८ जनालाई भिसा अवधि नाघेका कारण निष्कासन गरिएको थियो। त्यसपछि चीनका ३९, बाङ्लादेशका ३७ र पाकिस्तानका १० नागरिकलाई देशनिकाला गरिएको विवरणमा उल्लेख छ।
अमेरिकाबाट निष्कासित हुने नेपालीहरूको साझा कथा भनेको—गैरकानुनी बाटो हुँदै प्रवेश, भिसा अवधि नाघेर बसाइ, र आप्रवासन कानुन उल्लङ्घन। अपराधसम्बन्धी अन्य कारण देखाइए पनि, नेपालको अध्यागमन विभागले यसलाई “प्रवासन प्रणालीको कडाइ र अमेरिकी नीतिको परिणाम” का रूपमा हेरेको छ।
